Sınırları Aşan Dayanışma: “Ev İşçilerinin Mesleki Standartları Rehberi” Çalışmamıza Asya Bölgesinden Ev İşçileri Deneyimlerini Aktararak Katkı Verdi

Yazan

İMECE Ev İşçileri Sendikası ve IDWF Asya Temsilciliği Filipinler ve Asya genelindeki ev işçileri sendikalarıyla çevrimiçi bir ortak çalıştay düzenledi. Aralarında Uluslararası Ev İşçileri Federasyonu (IDWF) Asya Bölge Koordinatörü Fish Ip’nin de bulunduğu buluşmada, ev işçilerinin mesleki standartları konusunda bölge deneyimleri, Asya’nın öncü “Batas Kasambahay” modeli ve işçi odaklı eğitim sistemleri ile Türkiye’deki gelişmelere ele alındı.

İSTANBUL — İMECE Ev İşçileri Sendikası, 4 Haziran 2026 tarihinde Uluslararası Ev İşçileri Federasyonu (IDWF) üyeleri ve Filipinler Ev İşçileri Sendikası (UNITED) temsilcileriyle mesleki standartlar konulu geniş kapsamlı bir deneyim paylaşım toplantısı gerçekleştirdi.

Çevrimiçi olarak düzenlenen çalıştayda, Türkiye’de ev işçilerini güvencesiz bırakan yasal boşluklar ve mesleki standartlar gündemi ele alınırken; Asya’da ev işçilerine yönelik kazanımlarıyla model teşkil eden Filipinler’deki yasal uygulamalar ve mesleki eğitim süreçleri karşılaştırmalı olarak analiz edildi.

“Ev Yardımcısı” Değil “Ev İşçisi”: Statüyü Aşağı Çeken Tanımlara İtiraz

Çalıştayın en önemli tartışma başlıklarından biri, ev işçiliğinin hukuki ve toplumsal statüsü oldu. İMECE Ev İşçileri Sendikası, ev hizmetleri alanındaki yasal düzenlemelerin ve güvenceli çalışma politikalarının mesleki standartlarla bir bütün olarak ele alınması gerektiğini savundu.

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 189 sayılı Ev İşçilerine İnsana Yakışır İş Sözleşmesi’nin imzalanması ve uygulanmasının önemine dikkat çekilen toplantıda, Türkiye’deki “Ev Yardımcısı” gibi tanımlamalara sert eleştiriler getirildi. Sendika temsilcileri, mesleki standartları belirleme iddiasıyla ortaya atılan bu tür kavramların, yapılan işin adını eksik koyduğunu vurguladı. “Yardımcılık” ifadesinin, ev işini tam bir iş değil de önemsiz, ikincil bir faaliyetmiş gibi gösterdiğini ve işçinin statüsünü daha baştan aşağı çektiğini belirterek bu çerçevenin ev işçileri nezdinde kabul görmeyeceğinin altı çizildi.

Sömürünün Profesyonelleşmesi Riski: İMECE, yasal hakların altını çizmeyen, yasal ve kurumsal korumaya dair net bir güvence sunmayan mesleki standartların, işçiyi korumaktan ziyade sadece sömürüyü “profesyonelleştireceğini” ve kağıt üstünde kalacağını önemle vurguladı.

Filipinler Modeli: “Batas Kasambahay” ve TESDA Gücü

Filipinler heyeti, 2013 yılında yürürlüğe giren ve ev işçilerine müstakil bir yasal güvence sağlayan “Batas Kasambahay” (Ev İşçileri Kanunu) hakkında detaylı sunumlar gerçekleştirdi.

Bu modelin en güçlü yönlerinden birinin, sadece yasalarla sınırlı kalmayıp devletin teknik eğitim kurumu TESDA aracılığıyla işçiyi profesyonelleştirmesi ve ücret pazarlığında elini güçlendirmesi olduğu belirtildi.

Filipinler Yasasının Getirdiği Temel Standartlar:

  • İş Sözleşmesi Zorunluluğu: Sözleşmelerin kesinlikle ev işçisinin tam olarak anlayabileceği yerel dilde veya lehçede yazılması şart koşuluyor.
  • İşe Alım Maliyetleri: İşçinin transfer, yol, sağlık raporu gibi tüm işe başlama masrafları işverene ait olup, bu harcamalar kesinlikle işçinin maaşından düşülemiyor.
  • Dinlenme Hakları: Ev işçisinin günlük kesintisiz en az 8 saat, haftalık ise kesintisiz en az 24 saat (1 tam gün) dinlenme hakkı yasal güvence altında bulunuyor.

Sosyal Güvenlik Prim Dağılımı (Maaşı 5.000 Pesonun Üzerindekiler İçin)

Filipinler modelinde ev işçilerinin sosyal koruması, sisteme dahil olan üç ayrı devlet ajansı üzerinden şu paylaşımlı prim oranlarıyla garanti altına alınıyor:

Sosyal Kuruma Kurumu Kapsamı İşveren Payı İşçi Payı
SSS (Sosyal Güvenlik Sistemi) Emeklilik maaşı, maluliyet, analık ödeneği ve hastalık izinleri %8 (+10 Peso Tazminat Fonu) %4
PhilHealth Genel sağlık sigortası ve tıbbi tedavi giderleri %2.5 %2.5
Pag-IBIG Fund Konut edindirme fonu ve eğitim kredileri %2 %2

Çalıştayın sonunda, küresel ölçekte ev işçilerinin hak kayıplarını engellemek, insana yakışır mesleki standartları savunmak ve yasal mevzuat geliştirmek adına sendikalar arası deneyim aktarımının ve ortak mücadelenin kesintisiz şekilde sürdürüleceği kararlaştırıldı.

Last modified: 24 Temmuz 2026