İMECE EV İŞÇİLERİ SENDİKASI

Çalışma Koşulları

Ev İşçilerinin Çalışma Koşulları ve Sigorta Gerçeği

Ev işçileri; temizlik, bakım, yemek, çocuk, yaşlı ve hasta bakımı gibi hizmetleri yerine getiren çalışanlardır. Ancak bu emek alanı güvencesizlik ve hak ihlalleri ile karşı karşıyadır.

Ayda 10 gün ve daha fazla çalışanların yasal hakları ile ayda 9 gün ve daha az  çalışanlar arasında ciddi hak kayıpları söz konusudur. Bu durum ev işçilerinin çalışma koşullarını da bu iki başlıkta ele almayı gerektiriyor.

1. Ayda 10 Gün ve Daha Fazla Çalışanlar

Ayda 10 gün ve daha fazla çalışan ev işçileri tam sigortalıdır ve:

– Emeklilik ve sağlık hakkına sahiptir.

– İş kazası ve işsizlik sigortasından yararlanır.

– Haftalık izin ve yıllık ücretli izin hakkı vardır.

– Fazla mesai ücreti alır.

Yaygın ihlaller:

– Uzun saatler çalıştırılma. (12-16 saat/haftada 45 saatten fazla)

– Fazla mesai ücretinin ödenmemesi.

– Sigortanın eksik gösterilmesi.

2. Ayda 9 Gün ve Daha Az Çalışanlar

Ayda 9 gün ve daha az çalıştırılan ev işçileri:

– Mevcutta yasal düzenlemelere göre, emeklilik ve sağlık hakkı ve sosyal güvenceden yararlanamaz.

– Sadece iş kazası ve meslek hastalığı sigortasına sahiptir.

Hak ihlalleri:

– Ev işçileri bilinçli olarak 10 günün altında gösterilebilmekte, çalışma süresi biş veren tarafından bu avantajlı duruma göre kısaltılabilmektedir.

-10 günden az çalışan ev işçilerine yönelik farklı sigorta uygulaması, eşitlik ilkesine aykırı sonuçlar doğurmakta ve Anayasa ile uluslararası sözleşmelerde güvence altına alınan sosyal haklar bakımından ayrımcılık yaratmaktadır. Bu nedenle, hak kayıplarına yol açan bu yasal düzenlemenin kaldırılması ve tüm ev işçileri için eşit ve tam sosyal güvence sağlanması gerekmektedir.

3.Göçmen ve Yatılı Ev İşçileri: Daha Derin Güvencesizlik

Göçmen ev işçileri ve özellikle yatılı çalışanlar, en ağır ihlallerle karşı karşıya kalan gruplardır.

Yaygın sorunlar:

  • Sigortasız ve kayıt dışı çalıştırma
  • Pasaport-kimliklere el konulması
  • İşverene bağımlılık
  • Haftalık izin verilmemesi
  • 24 saat kesintisiz çalışma beklentisi
  • Düşük ücret veya ücretin hiç ödenmemesi
  • Modern kölelik

Yatılı çalışan ev işçileri için iş ve özel yaşam sınırı çoğu zaman tamamen ortadan kalkmakta, bu da ciddi sömürü riskleri yaratmaktadır.

4. Mesleki Standartların Yokluğu

Ev işçiliği, açık iş tanımı ve çalışma standartları olmadan yürütüldüğü için en fazla hak ihlalinin yaşandığı alanlardan biridir. Ev içinde gerçekleşmesi nedeniyle bu emek çoğu zaman görünmez kılınır.

Oysa uluslararası örnekler bunun değişebileceğini göstermektedir. İspanya’da ev işçileri için iş sağlığı ve güvenliği önlemleri, risk değerlendirmesi ve denetim yükümlülükleri getirilmiştir. Filipinler’de ise ev işçileri yasası ile barınma, yemek, mahremiyet ve şiddete karşı korunma gibi temel haklar açıkça güvence altına alınmıştır. Bu örnekler, ev işçiliğinin standartları olan bir meslek olduğunu ortaya koymaktadır.

Ev işi iş, ev işçisi işçidir. Güvenceli ve insana yakışır çalışma koşulları sağlanmalıdır.

↑